Arabalarda hep duyarız Tork Nedir?

İster bir lise fizik öğrencisi olun, isterseniz makine mühendisi olun ya da araba sever motor konstrüksiyonu, çalışma prensipleri, aracın gidişine etkisi konularında meraklı bir ressam olun; tork, bir noktada içeriğine göz atmanız gereken bir kavram olarak karşınıza çıkacaktır.

Moment ve Tork

İşin fizik kısmında bakacak olursak, önce momentin tanımını anlamak önemlidir. Moment, bir cisme uygulanan kuvvetin o cismi, cismin mesnet noktasından dönmeye zorlamasıyla oluşan ve kuvvetin dik bileşeninin mesnet noktasına olan uzaklığı ile çarpılmasıyla oluşan vektörel bir büyüklüktür. Tork ve moment büyüklüğe ulaşma açısından ele alındığında aynı kabul edilebilir. Aralarındaki temel fark eksen farklılığından ileri gelir. Moment mesnet yani bağlantı noktası üzerinde bir gerilim yaratır. Tork ise mesnet üzerinde bir gerilim oluşturmayabilir. Yani silindirik bir kirişe, kirişin yüzeyine dik bir kuvvet uygulandığında kiriş mesnet noktasından eğilmeye zorlanır. İşte burada moment kaynaklı eğilme gerilmesi oluşur. Bu silindirik kirişe, kirişin yüzeyine paralel bir kuvvet uygulanırsa bu kiriş bükülmeye değil burulmaya zorlanır. Bu noktada bu kuvvetin etkisi bulunmak istenirse kuvvetin dönme noktasına dik uzaklığı silindirik cismin merkezine olan uzaklık haline gelir. Fark temel olarak budur.

Tork-Güç İlişkisi

Güç bir milin dönmesiyle elde edilecek varsayılırsa ( motorlardaki güç), bu güç dönmenin yani devrin fazla olmasıyla ya da yüksek tork ile elde edilebilir. Yüksek tork değeri milin konstrüksiyonuna ve gelen kuvvete bağlı olacaktır. Aracın dizaynı gereği, yakıtın ısıl değerleri gereği belli büyüklüklerde kuvvet geleceğinden silindirik cismin yani milin çapı önem arz edecektir. Bunu büyük tutarak büyük torklar elde edilebilir. Fakat dizayn şartları ya da maliyet kıstasları, buna bir noktaya kadar izin verecektir. Burada diğer bir önemli nokta olan devir konusu devreye girer

Tork- Devir İlişkisi

Bu iki kavramın doğrudan bir ilişkisi olmasa da eğer bir güç elde edilmek istenirse dolaylı da olsa ters orantılı bir ilişki açığa çıkar. Yüksek tork elde etmek amaçlı dönen cismin çapı büyütüldüğünde artık o cisim, ancak belli kuvvetler etkisinde olduğundan, daha düşük devirlerde dönmek zorundadır. Aynı şekilde yüksek devir istenirse dönen cismin çapı küçültülür. Çap küçüldüğünden tork düşecektir. Fakat artık devir fazladır ve yine istenen güç eldesi sağlanacaktır. Bisiklet zincir sistemi; ön ayna, arka ayna büyüklükleri ve dönme hızları düşünülürse konu daha anlaşılır hale gelecektir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*